Na początku lat 80-tych żadna organizacja młodzieżowa w Polsce nie miała za sobą tak długiej, nieprzerwanej – siedemdziesięcioletniej już działalności, jak harcerstwo, które od swego początku łączyło w sobie dwa elementy: organizacji młodzieżowej i ruchu społecznego. Zmieniały się czasy, sytuacje, oficjalne ideologie i ustroje polityczne – a harcerstwo imponowało swą żywotnością. Potrafiło ciągle trwać, dostosować się do warunków, przechodząc tylko pewne przemiany i unowocześnienia.

     Pytanie o tożsamość pojawia się zawsze tam, gdzie mamy do czynienia z pluralizmem. Dla organizacji harcerskiej pytanie o tożsamość jest przede wszystkim pytaniem o to, czym Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej różni się od innych ogólnopolskich organizacji harcerskich oraz jakie cechy ZHR-u stanowią o jego niepowtarzalności, czyli właśnie o tym, co jest tożsame dla wszystkich członków organizacji. Wiedza taka jest fundamentalna na poziomie wychowawczym, jeśli się tego nie wie, to wówczas prowadzone wychowanie jest przypadkowe, nieukierunkowane, szare i nijakie . W tym artykule przeanalizowana została sytuacja organizacji harcerskich w ostatnich latach, szczególnie, gdy chodzi o ich wymiar ideowy, metodyczno – programowy i organizacyjny.